Ecorys-studie naar doel en effectiviteit van acht typen arbeidsmarktmaatregelen
De economische crisis noopt niet alleen tot bezuinigingen, maar ook tot versterking van de arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar ook voor andere EU-landen. Dit concludeert Ecorys op basis van een onderzoek naar doel en effectiviteit van acht typen arbeidsmarktmaatregelen in opdracht van de Europese Commissie.
In het rapport doet Ecorys geen aanbevelingen voor afzonderlijke landen. De algemene aanbevelingen zijn echter ook specifiek voor Nederland relevant:
- Breid de sociale zekerheid uit tot zzp’ers en handhaaf de sociale verzekering bij verdenking van schijnconstructies. Voor het afdekken van risico’s hoeft in een collectief stelsel minder geld opzij te worden gezet, wat bevorderlijk is voor consumptie en economische groei.
- Integreer huursubsidie, kinderbijstand en andere accumulaties van uitkeringen in normen voor de bijstand. Voor de bijstand bestaan al veel verplichtingen om werk te zoeken en accepteren, maar de financiële prikkel om te werken is kleiner als de bijstandstrekker daarnaast veel andere uitkeringen ontvangt.
- Werkgevers kunnen behoefte hebben aan werknemers met kwalificaties die niet op korte termijn te trainen zijn. Bij een korte ww-duur heeft UWV echter geen prikkel om te investeren in langer durende trajecten. Hierdoor gaat tijd verloren tot de werkloze in de bijstand komt en gemeenten voor de uitkering verantwoordelijk zijn. Om dit te voorkomen, moet UWV beloond worden voor investeringen die tot een baan leiden, ook al is de werkloze tussentijds in de bijstand gekomen.
- Grote verschillen tussen tijdelijken en permanente contracten maken het verleidelijk voor werkgevers om uit kostenoverwegingen tijdelijke contracten aan te gaan. Dit leidt tot tweedeling van werk tussen mensen met en zonder permanent contract, en mogelijk ook tot onder-investering in personeel. In Nederland zorgen twee jaar loondoorbetaling bij ziekte en de kantonformule tot hoge ontslagkosten bij een permanent contract terwijl werkgevers tijdelijke contracten gewoon kunnen laten verlopen en op zoek kunnen gaan naar nieuw personeel.
- Een beoordeling vooraf van arbeidsmarktbeleid heeft vooral tot doel weeffouten te signaleren. Een voorbeeld van een weeffout in Nederland zijn de verschillen tussen de Wajong en de WWB. Iemand in de Wajong die een baan accepteert, loopt het risico na ontslag in de bijstand te belanden en de Wajong uitkering voorgoed kwijt te zijn. Dit enorme financiële risico bij kwetsbare personen vormt een averse prikkel voor mensen in de Wajong om werk te accepteren.
