Economische vraagstukken

Warmtestudies

 
Aanleiding
In de context van de internationale klimaatafspraken uit Parijs en de klimaatambities uit het nieuwe regeerakkoord is er een enorme opgave voor het verduurzamen van de warmtevoorziening van de Nederlandse gebouwde omgeving. Zo wordt op dit moment 96% van alle 7,6 miljoen Nederlandse huishoudens verwarmd op basis van aardgas. Naast de klimaatdoelstellingen, is een omschakeling van gas naar duurzame warmte bovendien in groeiende mate urgent vanwege de wens om minder afhankelijk te worden van aardgas. Denk aan de aardbevingen in Groningen en de onwenselijkheid van energie-import uit het Midden-Oosten of Rusland vanuit energievoorzieningszekerheid en geopolitieke overwegingen.
 
Warmte: een lokale tot regionale aangelegenheid
In de afgelopen jaren is het bewustzijn over de noodzaak van de warmtetransitie gegroeid. Echter, voor veel partijen is het op dit moment nog niet duidelijk hoe men haar warmtevraag zou kunnen verduurzamen. Belangrijkste oorzaak hierachter is dat de omschakeling van aardgas naar duurzame warmte een lokale tot regionale aangelegenheid is, waarbij een groot aantal warmtevoorzieningsoplossingen integraal tegen elkaar moet worden afgewogen. Van plek tot plek gelden daarom vragen als: In hoeverre moet ik mijn woning of gebouw isoleren?; Is stadsverwarming een optie in mijn buurt / gemeente?; Op basis van welke bron zou mijn buurt / gemeente dan kunnen worden verwarmd?; Of is het economisch gezien aantrekkelijker om mijn woning met een elektrische warmtepomp te verwarmen?
 
Rekenen aan de warmtetransitie
Om een antwoord te kunnen bieden aan bovengenoemde vragen maken wij gebruik van een ruimtelijk energierekenmodel van het Planbureau voor de Leefomgeving: het VESTA+ model. Het VESTA+ model is in ontwikkeling sinds 2011 en open source gegaan in 2017. Het energierekenmodel is ontwikkeld om beleidsmakers inzicht te verschaffen in de effecten van de warmtetransitie van de gebouwde omgeving in termen van energieprestaties, kosten, en CO2-emissies. Het VESTA+ model laat op basis van een kostenbaten-analyse het technisch-economisch potentieel zien van de belangrijkste warmtevoorzieningsoplossingen. Bovendien biedt het model de mogelijkheid om de effecten van beleid door te rekenen. Het is namelijk mogelijk om de effecten van beleidskeuzen op het gebied van belastingen, subsidies en eventuele verplichtingen door te rekenen in het model. Een algemene beschrijving van het model is te vinden op de website van het Planbureau voor de Leefomgeving.
 
Van inzicht tot keuzes
Met onze doorrekeningen kunnen wij gemeenten, netbeheerders, energiebedrijven, en onderzoeksbureaus ondersteunen in het formuleren van warmteplannen of warmtevisies. Op deze wijze hebben wij als doel om beleidsmakers en beslissers in organisaties te helpen in het vinden van een handelingsperspectief om van gas naar duurzame warmte te kunnen omschakelen. 
 
Enkele voorbeeldprojecten

Ecorys heeft bovendien een sterke achtergrond in de (Nederlandse) warmtesector. De volgende projecten bieden een beeld van onze ervaring:

  • Modelstudies. In opdracht van Milieudefensie hebben wij doorgerekend welke beleidsmaatregelen we in Nederland zouden moeten treffen om in 2030 80% van de Nederlandse woningen van aardgas naar duurzame warmte te kunnen laten omschakelen. Op basis van de doorrekening verschaffen wij inzicht in welke warmteoptie waar en onder welke voorwaarden het meest aantrekkelijk is. Het rapport is getiteld ‘Van CV-Ketel naar duurzame warmte – Twee toekomstbeelden voor een warme Nederlandse gebouwde omgeving in 2030'. Zie deze webpagina voor meer informatie en een link naar het rapport.
  • Model workshops. Naast modelstudies voor opdrachtgevers helpen we ook klanten op weg om zélf aan de warmtetransitie te kunnen rekenen met het VESTA+ model. Sinds begin 2017 is het VESTA+ model van het Planbureau voor de leefomgeving open source gegaan. Dankzij onze ruime ervaring met het model kunnen we klanten helpen om sneller bekend te geraken met het model. Enkele van onze klanten zijn het Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en Nuon. Zie deze link voor een korte introductie tot het VESTA+ model voor meer informatie.
  • Evaluatie van de warmtewet. Sinds de inwerkingtreding van de Warmtewet ervaren tal van stakeholders knelpunten in de uitvoering van de wet. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken heeft Ecorys, in samenwerking met Innoforte, de Warmtewet geëvalueerd en advies uitgebracht over het verhelpen/verlichten van de knelpunten in samenhang met een vooruitblik op het toekomstig marktontwerp. Zie deze webpagina voor meer informatie en een link naar het rapport.